Thứ Bảy, 4 tháng 8, 2018

Tâm Sự của một Giáo Lý Viên

Hình ảnh có liên quan
Lướt web, nhờ thầy GOOGLE tìm kiếm tất cả những đề tài liên quan đến “Cuộc đời giáo lý viên”. Nhưng tiếc thay, kết quả chỉ là “Không tìm thấy tài liệu bạn cần tìm”
Những hạt giống âm thầm ấy, nó lặng lẽ mục rữa, nó lặng lẽ thối đi trong lòng đất để dâng hoa trái cho đời, để gieo mầm đức tin, lòng mến Chúa vào tâm hồn trẻ thơ. Cái “nghề” âm thầm hi sinh vô vị lợi này có khi nào anh chị em tôi dám phô trương đâu để mà con mắt thầy GOOGLE tìm được chứ.
Có một hôm đi lễ ở nhà thờ Chính Tòa, tôi gặp một người bạn giờ là Giáo viên dạy anh văn ở Cao Đẳng, con bé này nó giỏi văn và khiếu ăn nói dễ hòa đồng lắm. Tôi bảo: Em có tham gia dạy giáo lý ở giáo xứ không? Nó bảo: Ối giời, hơi đâu chị, có rảnh đâu mà đi, làm cái nghề đó chỉ dành cho ai thật rảnh. Tôi lặng thinh, chẳng biết nói thế nào trước câu trả lời quá thẳng của nhỏ bạn. Rồi để đến hôm nay, gia đình tôi cũng phàn nàn, thằng em trai lại bảo: Chị rảnh quá ha? Việc nhà thì nhác, việc chú bác thì siêng. Hồn ai nấy giữ, làm cho nhiều mà có ai nghĩ đến việc chị làm cho họ không? Tôi cứng cổ họng và chẳng biết nói làm sao, tôi hay cãi nhưng hôm nay tôi không thể cãi vì tôi không còn lý do gì để cãi vì có lẽ con mắt thế gian nó nhìn thì đúng thật nên mình có gì để mà tranh luận được đâu
Cái “nghề” này không phải chúng tôi quá rảnh không có việc mới làm, tôi cũng như bao anh chị em giảng viên giáo lý đang âm thầm phục vụ công việc gieo mầm tin yêu, chúng tôi đi vì một sứ vụ đặc biệt, một sứ vụ đặc trách mà Chúa giao ban cho mỗi người, chỉ có tiếng gọi trong sâu thẳm trong tâm hồn cùng một sự điều khiển thôi thúc mới là động lực khiến chúng tôi làm công việc này. Nhiều lúc cũng nản chí, chán chường chúng tôi quyết tâm dừng lại, không muốn tiếp tục đi hành trình này vì nó quá gian nan nhưng tiếng gọi ấy cứ vang vọng thôi thúc chúng ta đi. Ban mai mở mắt ra điều chúng tôi nghĩ đến là cơm áo gạo tiền cho mãi đến chiều tối, để đến tối chúng tôi tạm gác lại ý nghĩ đó để hướng lòng dạy học cái TỐT XẤU cho các em. Giáo dục ở nhà nước chỉ dạy cái ĐÚNG SAI, còn chúng tôi không những dạy cái ĐÚNG SAI mà còn dạy TỐT XẤU. Đối với xã hội này chúng tôi dạy giáo lý là SAI nhưng theo ý Chúa thì nó lại TỐT, SAI vì ý nghĩ của con người nên ít khi nào chúng tôi được ủng hộ kể cả sự ủng hộ của anh chị em giáo dân, chúng tôi thường bị chế giễu, bị người đời khinh chê bảo RẢNH, nhưng nó lại TỐT chỉ trước mắt Chúa mà thôi. ĐÚNG chỉ có giá trị một thời nhưng TỐT lại có giá trị muôn ngàn đời. Thôi tạm an ủi và lấy cái thước đo này để chúng tôi bước đi trên con đường phục vụ.
Năm trước tôi dự Đại Hội Giáo Lý viên và để ý thế này, ai đi dạy Giáo Lý thì thường bị cảnh nghèo nàn đeo bám, phong ba bão táp vây đuổi quanh quẩn bên mình. Không hiểu lý do làm sao, nhưng thật sự là vậy. Có phải ý Chúa muốn vậy chăng? Nếu thực sự là ý Chúa, liệu Chúa có quá đỗi bất công? Tôi thương cảm và thấy xót xa, và thầm thương có ngay bản thân mình, tôi rùng mình vì tôi cũng rất sợ khổ, tôi ngại khó khăn lắm mà. Có hôm tôi đưa ra nhận xét này và các anh chị cũng gật đầu Ừ NHỈ, đúng mà. Chúng tôi chỉ biết cười trừ chấp nhận cái sự thật này chứ biết làm sao.
Thôi thì.. (tâm trạng phó thác) đành vậy chứ làm sao? Theo Chúa có khi nào là sung sướng? Đệ tử thì đâu hơn Thầy. Thầy chịu sỉ vả, Thầy chịu đau khổ khi rao giảng cái CHÂN THIỆN MỸ cho đời, Thầy làm ơn cho đời nhưng người đời có biết ơn đâu, huống hồ gì là ĐỆ TỬ như chúng ta phải không? Chỉ biết cầu mong sao cho anh chị em giáo lý viên chúng tôi biết nhìn nhận sứ vụ thiêng liêng cao cả của mình, biết nhận ra tiếng thẳm sâu mời gọi tha thiết, và có cuộc sống ổn định mỗi ngày để yên tâm đem cái LUÂN LÝ muôn ngàn đời đến với các em mà thôi.
Kim Thanh.
St

Thứ Sáu, 3 tháng 8, 2018

Nồng độ hạnh phúc

Tôi có nghe nhiều khảo sát khẳng định Việt Nam là một trong những nước hạnh phúc nhất thế giới. Tôi khá băn khoăn về kết luận này.

Thực sự tôi nghĩ nó không hoàn toàn đúng. Vì không dễ để khẳng định một người có thực sự hạnh phúc hay không. Thậm chí các nhà khoa học khi xác định một người hạnh phúc phải kiểm tra độ cân bằng của hoocmon trong một thời gian dài bằng nhiều thiết bị tinh vi. Chúng ta không có công cụ nào để kiểm tra nồng độ hạnh phúc cho tất cả mọi người nên không thể kết luận vội vã.
Nhìn lại trải nghiệm của mình, tôi thấy rằng trong 17 nước tôi từng đi qua, tôi không thấy người Việt Nam hạnh phúc đến mức độ “đứng đầu thế giới”. Có nhiều khía cạnh mang tính tập quán của người Việt Nam không ủng hộ cho khái niệm “hạnh phúc”.
Thứ nhất, điều dễ thấy nhất ở rất nhiều người Việt là họ có suy nghĩ khá tiêu cực và dễ chấp nhận “đời là vậy”. Có thời gian tôi làm trong một số công ty, tổ chức tại Việt Nam, phần lớn những người tôi gặp không thích công việc của họ lắm. Họ ít hứng khởi khi làm việc, họ dùng từ “phải làm” và hầu hết mong đến ngày cuối tuần. Và khi tôi nói rằng tôi muốn viết báo bằng tiếng Việt thì nhiều người phủ đầu ngay “Jess đừng có mơ mộng nữa”. Tôi thấy khá buồn cho lối tư duy ấy.
Thứ hai, nhiều người không được tự do chọn lựa. Có một bạn tên Minh làm cùng công ty với tôi. Minh là họa sĩ. Tất nhiên một người sáng tạo sống trong môi trường kinh doanh chỉ xoay quanh tiền bạc thì không dễ chịu. “Người sáng tạo không được làm việc sáng tạo thì họ sẽ chết.” Vì thế, Minh hay buồn, nghiện thuốc lá, xem phim có cảnh bạo lực và tình dục.
Khoảng năm năm trước, khi còn sống ở Hà Nội, tôi gặp một cô gái tên Ánh. Cô hay chia sẻ rằng chán  làm ở công ty hiện tại, nhưng bố mẹ ép cô tiếp tục vì công ty này trả nhiều tiền và ổn định, gia đình cũng nở mày nở mặt.
Cô rất buồn, mỗi sáng cô đều mang vẻ mặt chán chường lên công ty. Tôi bảo: “Không thích thì nghỉ thôi, đơn giản lắm mà”. Nhưng Ánh nói ở Việt Nam phức tạp lắm, gia đình, bạn bè, mọi người không chịu. Tôi khá dị ứng với từ “phức tạp” mà rất nhiều người Việt hay dùng. Tôi thấy nó là cách để né tránh vấn đề, là thói quen xấu khi bạn chưa suy nghĩ đủ sâu và đủ nhiều về một vấn đề, chưa tìm ra cách giải quyết nó nhưng đã đầu hàng nó. Không có gì phức tạp, chỉ có mình làm cho nó trở thành phức tạp thôi.
Trước ngày cưới của Ánh, cô nói với tôi là đang cảm thấy buồn, trầm cảm, muốn chết.
Tôi chỉ cảm thấy vô lý. Thế giới của chúng ta sống đã thay đổi nhiều và luôn luôn thay đổi kể cả bây giờ. Cái thời cha mẹ ép con cái làm công việc gì, hay ép cưới một người vì thấy gia đình kia môn đăng hộ đối đã quá lạc hậu rồi và không còn phù hợp với trình độ thế giới mới hôm nay. Vì vậy, chúng ta không thể chọn một quyết định chỉ vì nó “ổn định” trong khi tìm hiểu kỹ, ta thấy rõ ràng là thực sự nó rất độc hại cho sức khỏe tinh thần và cuộc sống của mình.
Nhưng gần đây tôi vui hơn bởi Ánh và Minh đang điều chỉnh lại cách suy nghĩ theo hướng tốt hơn. Bạn Minh tốt hơn nhiều, không suy nghĩ về tự tử nữa. Mấy tháng trước tôi giới thiệu với Minh một kiểu thiền gọi là “Wim Hof” của một người Hà Lan. Nó giúp Minh thay thế những buổi sáng chỉ muốn trốn thoát thành phố bằng sự vui vẻ. Những bài dạy của ông Wim Hof khá dễ thực hiện, nó kích hoạt hoocmon tuyến thượng thận và làm tâm trí yên tĩnh. Nó là chất xúc tác để bắt đầu nhỏ những giọt hy vọng vào cuộc sống nhiều bóng tối của Minh. Giờ Minh bỏ hết xem phim “có độc” và mỗi ngày càng tốt hơn một chút.
Còn Ánh thì bỏ việc ở công ty, tất nhiên bố mẹ cô thất vọng nhưng cũng phải chấp nhận. Nhà tâm lý học Jordan Peterson nói khi người ta làm việc ở một công ty họ không thích, họ sẽ già hơn 10 tuổi chỉ trong 5 năm. Hơn nữa những phẩm chất tốt sẽ bị giảm nhanh trong khi khía cạnh kém chất lượng bị khuyếch đại.
Ánh nói cuối cùng chỉ cần can đảm phá vỡ chu kỳ buồn bã và đưa ra quyết định dũng cảm thì kết thúc có hậu sẽ đến. Ánh kể cô nhận được rất nhiều lời khuyên nên làm gì nhưng cuối cùng cô chỉ nghe trái tim mình để tự cứu mình. Ánh cũng hạnh phúc hơn rất nhiều khi nhận ra có cả một thế giới mới tươi sáng để cô khám phá.
Quay lại “danh hiệu hạnh phúc”, bên cạnh hai trường hợp tôi biết là Minh và Ánh, có một số người Việt Nam tuyên bố rằng đây không phải sự thật; rằng sống ở Việt Nam vẫn hạnh phúc và ở nước ngoài khổ hơn Việt Nam nhiều. Tuy nhiên, VnExpress đưa tin có gần 100.000 người Việt Nam di cư đến nơi khác mỗi năm.
Bởi tôi tin bạn chỉ hạnh phúc nếu tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống. Khi còn dễ buông lời ca thán và né tránh bình minh thì bạn vẫn đang phải chịu đựng cuộc sống này.
Bạn, người đang đọc bài viết này, đang tặc lưỡi "đời là thế" hay vẫn đang đi tìm ý nghĩa của cuộc sống?

Thứ Năm, 28 tháng 6, 2018

Nhân chuyện ‘đặc khu kinh tế’: đặt lại câu hỏi về khái niệm ‘phát triển’

Hình ảnh có liên quan
Những tháng ngày vừa qua quả là đáng nhớ đối với người Việt: chúng ta bức xúc vì những sai phạm, như vụ đất đai Thủ Thiêm; chúng ta trăn trở, lo âu trước những dự án lớn của nước nhà do Quốc Hội thảo luận, như dự án ‘các đặc khu kinh tế’. Dù được diễn tả bằng nhiều cách khác nhau, nhưng hầu như ai cũng đau đáu một mối bận tâm chung: làm sao cho đất nước phát triển trong yên bình, tránh được giặc nội xâm và ngoại xâm. Chung trong mối bận tâm đó, tôi viết bài này để chia sẻ góc nhìn của mình.
Bài này không bàn trực tiếp đến bản thân các vụ việc hay các dự án. Tôi cũng sẽ tạm bỏ qua những nghi ngờ về các mưu đồ phía sau các chính sách; không đề cập các khía cạnh kinh tế, hay an ninh quốc phòng, vì đã có nhiều bài của các chuyên gia, và bản thân không có chuyên môn về những lãnh vực trên. Mục tiêu của tôi là xem xét lại chính khái niệm được dùng để biện minh, về mặt lý thuyết, cho tất cả các dự án như thế: khái niệm ‘phát triển’. Chúng ta đang hiểu thế nào về ‘phát triển’? Cách hiểu đó có thực sự hoàn toàn hợp lý hay không?
Có lẽ khái niệm phát triển là một trong những khái niệm nền tảng ăn sâu trong tâm thức, mang tính định hình thái độ sống của cá nhân, lẫn các chính sách chung của xã hội. Nhưng thật lạ là nội dung của khái niệm này rất ít được để tâm nghiên cứu. Tất nhiên, ai cũng hiểu rằng trọng tâm của phát triển chính là con người. Về mặt lý thuyết, chúng ta tạm xét theo định nghĩa về ‘phát triển con người’ của Chương trình Phát Triển Liên Hợp Quốc: “là tiến trình mở rộng khả thể lựa chọn cũng như nâng cao mức sống của con người.”[1]
Về mặt thực tiễn, chúng ta có hình dung gì trong đầu khi nói về ‘phát triển’? Cá nhân chúng ta thường nghĩ ngay đến một cuộc sống sung túc về vật chất: có nhà cao cửa rộng, công việc lương cao, con cái học hành đàng hoàng,… Còn các nhà hoạch định chính sách, như khi vẽ ra dự án Thủ Thiêm hay các đặc khu kinh tế, hẳn đã mặc định ám chỉ đến những khu đô thị sầm uất, hiện đại, với các nhà máy công nghiệp, các khu thương mại lớn, các cao ốc, các công trình xi măng cốt thép,… Tóm lại, người ta hy vọng sẽ tạo ra các khu phố sầm uất và hiện đại, mang lại điều kiện vật chất sung túc cho người dân, và như thế gọi là phát triển.
Thiết tưởng, cách hiểu ‘phát triển’ như thế không hẳn sai, nhưng lại có nhiều bất cập; thậm chí, ngay cả định nghĩa nói trên của Chương trình Phát Triển Liên Hợp Quốc cũng không hoàn toàn thoả đáng. Lý do là quan niệm ‘phát triển’ đó gây nên những vấn đề đi ngược lại sự phát triển toàn diện của bản chất con người, và như thế, nó tạo nên những ‘phản-phát triển’.
Theo một số quan điểm triết học đang thịnh hành[2], khi xét đến bản chất con người, ít nhất có hai chiều kích lớn, gắn liền với nhau: tính tự khám phá căn tính (disclosure of self-understanding) và tính tương quan (relational dimension). Cách hiểu về ‘phát triển’ nói trên gây ra vấn đề với cả hai chiều kích này, như tôi sẽ phân tích sau đây:
Trước hết, các khu phố ‘sầm uất – hiện đại’ (xét theo các mô hình phổ biến lâu nay) khiến cho đời sống con người bị cắt đứt phần lớn khỏi sự gắn bó với môi trường tự nhiên. Quả thật, một môi trường ‘bê tông hoá’ đã khiến họ ít có dịp đặt chân xuống mặt đất (theo nghĩa đen); cơ thể họ cũng chẳng mấy khi được đụng vào cây cỏ, hay được ngâm dưới ao hồ tự nhiên. Lồng ngực họ cũng hiếm khi được đón bầu khí thơm tho của ruộng đồng, của hoa lá. Họ càng chẳng có điều kiện để gieo trồng và chăm sóc thiên nhiên. Sự thiếu thốn này càng đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ em: vì đời sống công nghiệp của bố mẹ và lối sống công nghệ của xã hội, ngoài môi trường học tập, trẻ em hầu như chỉ còn làm bạn với các trò chơi điện tử. Chúng chẳng có điều kiện để tiếp xúc, làm bạn, hoà mình vào thiên nhiên; và cũng không có môi trường để chơi những trò chơi truyền thống với bè bạn.
Việc trở nên xa lạ, bị chia cắt với môi trường tự nhiên như thế ngấm ngầm gây nên những hậu quả tai hại. Nếu xét theo lối nói triết học, nó khiến ta bị đóng khung nhỏ hẹp trong sự hiểu biết chân thực về thế giới; và điều đó cũng có nghĩa là ta bị giới hạn trong hành trình tự khám phá căn tính của chính mình.[3] Còn nói một cách gần gũi, nó khiến thiện tâm của ta bị phai mờ dần. Quả vậy, tôi tin rằng thiên nhiên là món quà vô giá mà Thượng Đế ban cho ta, để không chỉ cung cấp môi trường và các sản vật nuôi sống cơ thể ta, mà còn giúp ta khám phá và đụng chạm vào sự tốt lành, thiện hảo nơi chính Mẹ Thiên Nhiên, nhờ đó tâm hồn ta được nuôi dưỡng và thiện tính được mở rộng.
Vấn đề thứ hai là tạo ra khoảng cách giàu nghèo và chênh lệch ‘đẳng cấp’ ngay trong ý thức của cá nhân. Thật vậy, người nghèo không dám tới những thành phố/khu phố ‘sang trọng’, và nếu có tới thì cũng chỉ vì một mục đích bất đắc dĩ nào đó, trong tâm thế rụt rè, e ngại. Còn cư dân giàu có của thành phố hiện đại thì tự hào cho mình thuộc đẳng cấp trên, như lời của một đại gia: “phải cách ly người nghèo ra khỏi người giàu.”[4] Sự khác biệt trong ý thức đó gây nên một ngăn cách vời vợi, khiến người ta mất luôn khả năng sống tương quan cách chân thật với tha nhân; mất luôn những tinh thần trách nhiệm tự nhiên nhất giữa người với người. Mà như đã nói, tương quan chính là một trong những chiều kích căn bản nhất của con người. Chúng ta chỉ có thể thật sự biết mình và trở nên người hơn nhờ sống tương quan với tha nhân. Khi các tương quan không chân thật, bị bó hẹp vào trong những hình thức hời hợt của tinh thần duy lợi, ta chẳng thể phát triển thật sự.
Cuối cùng, lối sống ‘công nghiệp – hiện đại’ đang khiến đời sống trở nên nghèo nàn và bị thu bé lại. Quả thế, lối sống này khiến chúng ta ‘đóng khuôn’ đời người trên căn bản của ‘thành công – thất bại’; và căn bản này lại lấy ‘tiền bạc – danh tiếng’ làm tiêu chuẩn. Mô thức này khiến cho toàn bộ cuộc sống kiểu ‘thành thị hiện đại’ bị cuốn vào vòng xoáy khắc nghiệt theo các yếu tố: hiệu quả, nhanh chóng, đào thải. Vì vậy, điều lớn nhất chi phối tâm trí những cư dân này chính là hai chữ ‘cạnh tranh’. Lối sống đó khiến chúng ta đánh mất bao nhiêu điều, như niềm vui lao động chân tay, niềm vui của việc trao ban/phục vụ /đón nhận; đánh mất khả năng mở ra với người khác; khả năng liên hệ gần gũi với quá khứ, với văn hoá, lịch sử. Chúng ta cũng đánh mất sự ngạc nhiên, sự nhạy bén trước bao nhiêu điều lớn lao khác: những gì thuộc ý thức về sự siêu việt, niềm hy vọng về đời sống siêu nhiên, vv. Trong viễn tượng đó, không ngạc nhiên khi ngày càng có nhiều người bị trầm cảm, và số người tự tử mỗi năm một tăng. Người ta thấy mình sống không khác gì mấy một cái máy, và càng ngày càng thấy mỏi mệt. Người ta thấy trống rỗng mà không biết do đâu.
Nếu cuộc đời được hạch toán theo kiểu một ‘bản thu-chi’, nó quả là tẻ nhạt, nghèo nàn! Trong khi đó, cuộc sống tự nó lớn lao hơn nhiều so với cái khung nhỏ hẹp đó. Vì thế, nhiều người mơ hồ nhận ra rằng cuộc sống của mình đang trở nên xa lạ, vì nó đang thiếu hoặc mất dần những gì khác nên có trong cuộc đời. Con người đâu thể sống như một cái máy! Do đó, có nhiều người bất chợt thấy nổi lên nhu cầu tìm lại một thực tại quen thuộc nào đó, mặc dù chính họ cũng chưa xác định rõ nó là gì. Nhu cầu này lớn tới nỗi khiến người ta có khi ‘nổi đoá’ với cuộc sống hiện tại, muốn làm những gì đó khác đời, vượt qua mọi ‘rào chắn’, mọi nguyên tắc của xã hội. Có người lại lao vào tìm kiếm những điều kỳ bí, những hiện tượng lạ, vv. Nhưng dường như họ càng tìm thì lại càng thấy mọi thứ rối tung và mất phương hướng.
Tóm lại, tôi thiết nghĩ, cách hiểu khá giản lược của chúng ta về khái niệm ‘phát triển’ đang thật sự gây ra nhiều vấn đề. Nó có nguy cơ dẫn cuộc sống con người đi theo một hướng đơn cực: quy tất cả về phát triển vật chất; và kiểu phát triển lệch lạc đó thật ra là ‘phản-phát triển’ đối với những chiều kích cơ bản của con người, thậm chí khiến đời sống con người rơi vào khủng hoảng. Con người đâu phải chỉ là vật chất, mà còn là tinh thần nữa! Vì thế, chúng ta cần định hình lại chính khái niệm này, để có sự phát triển đích thật, để trở nên người hơn. Sự định hình đó phải giúp ta nhìn cuộc sống trong tính toàn thể lớn lao của nó, với bao khía cạnh phong phú khác ngoài tiền bạc.
Đó cũng là tiền đề cần có trong bài toán của các nhà hoạch định chính sách. Ví dụ, khi nhìn thấy một vùng đất có phong cảnh rất đẹp, nếu họ chỉ chăm chăm tìm cách biến đổi nó hoàn toàn, như tạo nên một khu phức hợp bê tông cốt thép, nhằm phục vụ các trò giải trí, bài bạc của những người nhiều tiền lắm của, thì e rằng đó không phải là phát triển thật sự. Thiết tưởng, trước hết họ cần nhìn nhận nó như một món quà Thượng Đế trao tặng, và như một gia sản của tiền nhân để lại cho toàn dân tộc. Cách nhìn đó giúp họ có thái độ đón nhận trân trọng và trách nhiệm, thay vì thái độ tuỳ tiện sử dụng nó theo ý muốn chủ quan của mình. Cụ thể, họ sẽ phải suy nghĩ đến nhiều khả thể trong việc đối xử với món quà đó, như: việc cố gắng bảo tồn nét đẹp tự nhiên của nó, để mọi người có cơ hội chiêm ngắm nét đẹp thiên nhiên; tạo sự hài hoà giữa phát triển những ngành nghề hiện đại cần thiết, trong khi vẫn có chỗ cho lao động chân tay; nếu cần xây dựng những nhà máy công nghiệp, thì phải nghĩ tới giữ gìn những không gian tự nhiên giúp mọi người có thể tự do tiếp cận. Nếu phải xây các khu thương mại, thì phải quy hoạch sao cho không biến khu phố thành những ốc đảo biệt lập, đến mức không có chỗ cho người nghèo. Họ cũng cần xét đến những điều kiện khác của đời sống con người, như tâm linh (chùa chiền, nhà thờ), phục vụ (bệnh viện, các trung tâm xã hội), vv.; và sau hết, họ phải luôn để tâm đến câu hỏi, như Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô từng đề cập: “chúng ta muốn để lại cho con em, cho hậu thế loại thế giới nào?”[5] Nếu có một nền kinh tế phát triển, nhưng người dân lại đánh mất những căn cốt văn hoá nguồn cội và đánh mất ký ức dân tộc, thì đó không thể được xem là phát triển. Vì thế, họ phải thao thức việc giữ gìn vùng đất đó thế nào để thế hệ tương lai có thể dễ dàng cảm nhận được mối liên hệ mật thiết với lịch sử hào hùng dựng và giữ nước của cha ông mình.
Khắc Bá, S.J.
[1] Human Development Report 1997, p. 15 <http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/258/hdr_1997_en_complete_nostats.pdf>.
[2] Như trong các trào lưu triết học Hiện tượng và Nhân vị (personalistic and phenomenological philosophies), với các nhân vật lớn như Heidegger, Buber, Levinas,…
[3] Như phê bình của Heidegger về não trạng duy kỹ thuật thời Hiện Đại. Xem: Martin Heidegger, The Question Concerning Technology and other Essays, trans. William Lovitt (New York: Garland Publishing; 1977). pp. 30-33.
[4] https://www.webtretho.com/forum/f26/dai-gia-bds-nguyen-van-duc-phai-cach-ly-nguoi-ngheo-ra-khoi-nguoi-giau-2144444/.
[5] Pope Francis, Laudato Sì, 160.

Thứ Hai, 21 tháng 5, 2018

Cười với tu sĩ dòng Tên

Ba tu sĩ, một OP, một OFM, một SJ, đang đi dạo với nhau và nói về những “thành công tốt đẹp” của dòng mình. Chợt trời mở ra, Thánh Gia Thất hiện ra trước mặt họ. Đức Mẹ và Thánh Giuse cung kính bên Chúa Giê- su trong máng cỏ.
Vị tu sĩ Phan- sinh (OFM) quỳ sụp xuống thờ lạy, thấu tận tâm can cảnh nghèo khó của Thánh Gia. Vị tu sĩ Đa- minh (OP) cũng hạ gối kính tôn cuộc tỏ mình khiêm hạ của Ngôi Lời cao cả. Vị tu sĩ Dòng Tên (SJ) đứng lặng một hồi, rồi rảo bước lại gần, hỏi Thánh Giu-se:
– Ông chọn trường cho cậu bé sau này chưa?

Thứ Bảy, 19 tháng 5, 2018

Cuộc nói chuyện giữa chuyên gia tâm lý và luật sư

Kết quả hình ảnh cho boy and girl at library
Một chàng trai hỏi một cô gái: “Mình ngồi kế bạn có được không?”
Bỗng nhiên cô gái hết toáng lên “TÔI KHÔNG MUỐN NGỦ VỚI ANH, ĐỒ BIẾN
THÁI” Tất cả mọi người trong thư viện nhìn anh ta với ánh mắt chằm chằm và anh ta cảm thấy xấu hổ. Một lát sau, cô gái lặng lẽ đi lại bàn chàng trai và nói “Chuyên ngành của tôi là Tâm lý học và tôi
biết tỏng đàn ông các anh muốn gì. Bây giờ thì anh đẹp mặt chưa?”
Bổng nhiên chàng trai hét toáng lên:
“200K MỘT ĐÊM HẢ? CHÉM ĐỨT CỔ NGƯỜI TA CÒN GÌ?” …..

Tất cả mọi ánh mắt đều đổ dồn vào cô gái một cách kinh ngạc và chàng trai thì thầm vào tai cô gái “Cô có thể là một chuyên gia Tâm lý học nhưng tôi là Luật sư và tôi biết cách biến một người vô tội thành có tội.

Thứ Sáu, 18 tháng 5, 2018

Phía sau cú va chạm mạnh

Hình ảnh có liên quan
Có câu chuyện cười kể rằng:
Có con chim sẻ kia đang bay với một tốc độ rất lớn và va vào chiếc xe của một người đang lái xe theo chiều ngược lại. Cú va chạm quá mạnh và bất ngờ, khiến cho con chim sẻ bị bất tỉnh, rơi xuống đường. Người đàn ông kia thấy con chim nằm dưới đất, nên đến để xem thế nào. Sau khi thấy con chim vẫn còn có dấu hiệu sống, ông ta mang nó về và đặt nó trong một cái lồng, chăm nước và thức ăn đầy đủ cho nó. Một lúc sau, con chim tỉnh dậy. Mơ mơ màng màng, nó nhìn thấy những thanh chắn của lồng thì buồn phiền và tự nhủ: “Thôi chết, có lẽ mình đã tông chết người tài xế nên đã bị bắt đi tù rồi”.
Tôi đã phì cười khi đọc câu chuyện này. Nhưng tôi quên rằng cũng đã có biết bao nhiêu lần tôi ảo tưởng như con chim ấy. Và hẳn là cũng đã có ai đó cười tôi những khi tôi ảo tưởng như thế này.
Còn bạn, bạn nghĩ sao?

Thứ Ba, 15 tháng 5, 2018

Uớc mơ của Chúa trên đời con là gì?


Lạy Chúa Giê-su, 
Chúng con tin rằng Chúa luôn chờ đợi chúng con trong cõi thinh lặng. Trong cõi thinh lặng đó, Chúa lắng nghe chúng con và Chúa biết chúng con đang mơ ước những gì – Và ở đó, Chúa nói với linh hồn chúng con : ước mơ của Chúa trên đời con là gì. Xin Chúa hiệp nhất ý nghĩ  của chúng con với ý nghĩ của Chúa, hiệp nhất ước mơ của chúng con với ước mơ của Chúa, hiệp nhất hành động của chúng con với hành động của Chúa, hiệp nhất đời sống chúng con với đời sống của Chúa. Để chúng con luôn tiến bước trong Thánh ý của Chúa.
Chúng con cầu xin, vì Chúa là Đấng hằng sống hằng trị muôn đời. Amen. 

Thứ Bảy, 12 tháng 5, 2018

khi tu viện của con chính là cả thế giới này


Lạy Chúa, 
khi tu viện của con chính là cả thế giới này
và luật Dòng trở thành luật sống 
được ghi khắc trong tim con, 
thì con có thể bước vào giữa lòng đời 
và biến cuộc đời thành một tu viện,
nơi đó con cầu nguyện và con gặp gỡ
con phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân.


Fr Gia An S.J.

Thứ Năm, 10 tháng 5, 2018

Sòng phẳng, Ích kỷ và Vị tha

Ba hành khách cùng đi tìm bến bờ Tình yêu: Sòng phẳng, Ích kỷ và Vị tha. Cả ba đều mang theo mình hai gói đồ: Nhận và Cho, nhưng độ nặng nhẹ khác nhau.
Sòng phẳng: Cho bằng Nhận
Ích kỷ: Cho ít hơn Nhận
Vị tha: Cho nhiều hơn Nhận
Trong lúc rỗi rãi ba người tán gẫu về hành lý của mình.
Sòng phẳng lên tiếng: – Tôi thấy hành lý của các anh lệch lạc, thật khó mang theo. Còn tôi luôn cân đối Cho và Nhận nên mang đi dễ dàng.
– Anh làm thế nào cho cân được? Ích kỷ hỏi.
– Thì tôi phải tính chớ. Tôi chỉ cho đi khi tôi chắc có thể nhận về một lượng tương đương. Cho không hay nhận không của ai cái gì, tôi đều không thích. Tính tôi là vậy, không muốn mắc nợ hay mang ơn.
Ích kỷ:
– Anh nói nghe như thể đi mua hàng vậy: Tiền nhiều mua được nhiều, tiền ít mua được ít, không tiền không mua. Nhưng tình cảm đâu thể đong đếm theo cách đó. Sòng phẳng cười phá lên, rung cả hai vai
Ích kỷ ngạc nhiên: – Tôi nói vậy không đúng à?
– Quá đúng là khác. Tôi chỉ buồn cười là trông 2 gói hành lý của anh bên Cho thì nhẹ bên Nhận thì nặng, vậy mà anh cũng nói được câu đó. Ích kỷ nhìn lại 2 gói đồ của mình, gật đầu.
Sòng phẳng thoáng bâng khuâng:
– Không phải lúc nào tôi cũng sòng phẳng cả đâu. Có những người cho tôi nhiều mà tôi không cho lại được là mấy. Ví như tình yêu cha mẹ cho tôi gần như vô hạn, chẳng kể tôi có đáp lại hay không. Vậy là tôi Nhận nhiều hơn Cho. Với con cái thì tôi Cho chúng nhiều hơn Nhận về. Cũng nhờ có sự bù trừ như vậy mà 2 gánh hành lý của tôi thường cân nhau.
Ích kỷ tán thành:
– Tôi thấy kiểu hành lý của anh giờ đang thịnh hành. Nhiều người thích sòng phẳng cả trong tình yêu theo kiểu: “ Ông rút chân giò, bà thò chai rượu ”.
Sòng phẳng trầm ngâm:
– Đôi khi tôi cũng không thích sống thế này đâu. Luôn phải tính toán nhiều – ít, luôn phải dừng gánh để sẻ từ bên này sang bên kia. Tôi thấy mệt mỏi và nhiều lúc trống rỗng, vô cảm.
Ích kỷ:
– Tôi cũng giống anh, luôn phải so đo tính toán. Nhưng tôi phải tính sao cho Nhận về mình nhiều hơn. Tôi chỉ thích nghĩ cho mình thôi mà.
– Nhận nhiều như thế anh có hài lòng không? Sòng phẳng hỏi.
– Chả mấy khi tôi vừa lòng. Tôi luôn canh cánh trong lòng: Mình có bị mất mát gì không? Cho như thế có nhiều quá không?
– Anh có người yêu không?
– Có chứ. Tôi rất yêu người yêu tôi là đằng khác. Nhưng tôi luôn lo sợ. Tôi sợ mình cho nhiều quá lỡ tình yêu bỏ tôi đi thì tôi chẳng được gì. Tôi không muốn nhận về tay trắng. Đó là nỗi ám ảnh của tôi.
Tàu qua cầu vượt sông Âu lo. Tiếng xình xịch của đầu máy át lời tâm sự của Ích kỷ. Qua khỏi cầu, tiếng ồn dịu lại, Ích kỷ và Sòng phẳng lúc này mới nhớ tới người bạn đồng hành thứ ba. Vị tha nãy giờ vẫn yên lặng lắng nghe. Khi thấy hai bạn hướng mắt về mình mới khẽ khàng cất lời:
– Hai anh đều có lý lẽ của mình. Lập luận của anh Sòng phẳng thuần túy là của bộ óc, không có mấy liên hệ đến trái tim. Chính vì vậy anh luôn thấy căng thẳng, mỏi mệt và đôi khi trống rỗng. Còn anh Ích kỷ yêu ghét rõ ràng, nhưng tình yêu của anh là “vì mình, cho mình”. Bởi yêu mình quá mà anh thường trực lo sợ. Tôi nói vậy có phải không hai anh?
Ích kỷ và Sòng phẳng đang mải nghĩ ngợi nên không trả lời. Vị tha nói thêm:
– Anh Sòng phẳng nói đúng: Hành lý của tôi không cân – Cho nhiều hơn Nhận. Ấy là vì tình cảm xuất phát tự đáy lòng thì rất chân thành và giản dị. Nó thấy rằng Cho là lẽ tự nhiên, không gì vui bằng làm cho người mình thương yêu được hạnh phúc. Niềm vui khi dâng tặng làm vơi gánh nặng của tôi, cho tôi sự thanh thản, đủ đầy.
– Đủ đầy? Sòng phẳng và Ích kỷ cũng thốt lên. Cho là mất chứ, cho nhiều thì phải còn ít đi mới phải.
Vị tha mỉm cười:
– Đấy là về mặt vật chất, là quy luật trong Toán học thôi. Quy luật của tình yêu thì khác. Lát nữa đến nơi, tôi sẽ chỉ cho các anh.
Ích kỷ và Sòng phẳng nhìn gánh hành lý của Vị tha, lại nhìn hành lý của mình, lòng chưa hết băn khoăn. Cũng vừa lúc tàu đến cuối đường Tình yêu. thì cả 3 chạy chậm dần, chậm dần rồi dừng hẳn.
Ngước nhìn vào bến bờ tình yêu , Sòng phẳng và Ích kỷ đều trông thấy dòng chữ có nội dung Vị tha vừa nhắc đến. Hai người rất đỗi ngạc nhiên vì họ đi trên chuyến tàu nhiều lần, đến thiên đường Tình yêu đã nhiều mà chưa bao giờ thấy hàng chữ đó. Thực ra quy luật của Tình yêu luôn có ở đó, nhưng chỉ những ai có trái tim nhạy cảm mới thấy và thấu hiểu.
Bạn thân mến, tôi sẽ không nói hàng chữ thiên đường Tình yêu nói gì vì tôi chắc bạn cũng đoán ra được. Để kết thúc câu chuyện, tôi chỉ xin tiết lộ về những người sẽ đón 3 hành khách của chúng ta cùng hành lý Cho và Nhận của mỗi người: Đón Sòng phẳng là Khô khan, Ích kỷ sánh đôi cùng Bất an và người đón đợi Vị tha chính là Hạnh phúc.

Thứ Ba, 10 tháng 4, 2018

Bằng tình yêu một đời không chiếm giữ


GỬI EM
Anh thương em nhưng không hề chiếm giữ
Bằng tình yêu anh chỉ giữ riêng mình
Vì anh biết em dâng trọn mối tình
Cho một Đấng mà mình hằng nguyện ước
Tuy đôi ta không cùng chung nhịp bước
Anh nguyện cầu cho em trước tình yêu
Một tình yêu cao sang và diễm kiều
Để em mãi là người yêu của Chúa
Em ơi em! Đời sẽ không tàn úa
Anh dâng em cho Chúa cả tình đời
Tình của anh gói trọn trong tình trời
Nên em hãy vững lời thề khấn hứa
Tình yêu anh dẫu đong đầy chan chứa
Cũng mặn nồng như đôi lứa đang yêu
Nhưng anh tin chắc chắn vào một điều:
Chẳng sánh bằng tình yêu đời dâng hiến
Vì tim em đã rung động xao xuyến
Trước lời mời em đáp tiếng " Xin vâng "
Nên ngày đêm anh xin Chúa bao lần:
Cho em sống trọn phần đời tận hiến
Cuộc tình này không phải là cuộc chiến
Phải đấu tranh để chiếm lấy được tình
Nên anh xin dừng lại đôi chân mình
Không ích kỉ trong chuyện tình hư mất
Giấc mộng nay anh nguội lại yên giấc
Tình yêu xưa anh chôn cất trong lòng
Cho em thôi bận tâm nơi nhà dòng
Em hạnh phúc thì lòng anh hạnh phúc
Trang giấy trắng từ nay đậm nét bút
Ngài cùng em viết nên khúc tình trời
Anh vẫn yêu vẫn thương em suốt đời
Bằng tình yêu một đời không chiếm giữ.


GỬI LẠI ANH (Hồi âm bài thơ GỬI EM)
Ngày hôm nay thư vội viết đến anh
Bao tâm tình em dệt thành câu chữ
Lá thư kia anh gởi em còn giữ
Em hồi âm những tâm sự trong lòng
Anh biết không? Thân gái nơi nhà dòng
Người ta nói không chồng con cái khổ
Nhưng, anh ơi! Em tìm thấy bến đỗ
Hạnh phúc thay đây là chỗ yên bình
Sống ở đời mấy ai trọn chữ tình
Bằng dâng hiến một mối tình vĩnh cửu
Người em yêu mặc dù không hình hữu
Chưa gặp mặt nhưng chiếm hữu em rồi
Anh biết chăng? Lòng em vẫn bồi hồi
Tâm vui sướng đứng ngồi không yên nữa
Chẳng lâu đâu em trọn lời khấn hứa
Sống vâng phục theo con đường chọn lựa
Đức trung trinh nghèo khó giữa trần đời
Nghĩ tới thôi em cảm thấy tuyệt vời
Hiền thê Chúa một cuộc đời giao ước
Tình yêu này không so đo mất được
Nhưng tình yêu trỗi vượt thời, không gian
Anh anh ơi! Em giờ đã sẵn sàng
Lòng kiên trung em vững vàng theo Chúa
Cuộc đời em không bao giờ tàn úa
Chẳng khi nào mà Chúa để cô liêu
Cảm ơn anh vì tất cả mọi điều
Sự thầm lặng cầu nguyện nhiều luôn mãi
Thương yêu em bằng tình yêu quảng đại
Không chiếm giữ chỉ giữ lại riêng đời
Cảm ơn anh yêu thương em suốt đời
Bằng tình yêu một đời không chiếm giữ.