Đừng nhìn vẻ bề ngoài, hãy nhìn ở trái tim

Trên thế gian, mọi chuyện không thể chỉ nhìn vào cái vẻ bề ngoài, mà phải nhìn vào trái tim, nhìn vào bản chất, như thế mới giúp được bản thân tránh khỏi những phán đoán sai lầm.

Một người cha có niềm đam mê đặc biệt dành cho xe hơi, cũng vì để mua được chiếc xe yêu thích nên đã tích cóp tiền trong một thời gian rất lâu.

Khi mua được xe, mỗi ngày, ông không ngại cực khổ, cặm cụi rửa xe, đánh sáp, công việc chăm sóc xe đã trở thành việc “hưởng thụ” của ông. Con trai ông thấy ba yêu thích chiếc xe như vậy, cũng thường xuyên phụ rửa xe, hai cha con vô cùng vui vẻ.

Một ngày, người cha về nhà sau một trận mưa lớn, chiếc xe dính đầy bùn đất, nhưng ông lại quá mệt mỏi, nên nói với con trai: “Hôm khác rửa xe nhé con!”.

Người con trai thấy mình đang rảnh rỗi, liền xung phong muốn thay cha rửa xe, và được đồng ý. Tuy nhiên, người cha này lại quên là con trai mình mới có 5 tuổi, ông trở về phòng nghỉ ngơi mà quên không chuẩn bị dụng cụ gì cho cậu bé cả.

Con trai hào hứng xông ra rửa xe, nhưng lại không tìm thấy khăn lau. Cậu bé chạy vào trong bếp, đột nhiên cậu nghĩ tới cái miếng chùi xoong mà mẹ vẫn thường dùng để chà nồi rất sạch sẽ, vì vậy cậu liền lấy ngay miếng thép ấy để dùng.

Jake cầm miếng chùi xoong, chạy tới chỗ xe và ra sức chà, hết lần này tới lần khác. Sau khi cậu chà xe xong, cậu phát hiện trên xe có những vết nguệch ngoạc, cậu sờ lên chỗ đó, lại thấy sần sùi, lồi lõm.

Người con sợ tới mức khóc toáng lên. Đứa bé chạy ngay tới phòng ngủ vừa khóc vừa nói: “Ba ơi, con xin lỗi, ba mau tới xem đi!”.

Ông bố vội vàng theo con trai chạy ra ngoài, chứng kiến chiếc xe “cưng” của mình thê thảm như vậy thật không dám tin là sự thật, ông ngẩn người nói không nên lời, sau cả nửa ngày mới kêu lên: “Ôi! xe của ta, xe của ta!”.

Ông cảm thấy tức giận tới cực điểm, xông vào trong phòng, ngửa mặt lên trời mà nói rằng: “Chúa ơi ! Đây là chiếc xe mà con dùng hết tài sản tích lũy mới mua được, chưa đến một tháng, đã biến thành như vậy, thỉnh người cho con biết, con nên làm như thế nào? Con nên xử phạt đứa con này như thế nào đây?”.

Lời cầu xin vừa chấm dứt, đầu óc của ông đột nhiên trở nên sáng suốt, một suy nghĩ chợt lóe lên: “Trên thế gian mọi chuyện đều không thể nhìn vào cái bên ngoài mà phải nhìn vào trái tim”.

Lúc này, nhìn đứa con trai nước mắt đầm đìa, ánh mắt sợ hãi cùng áy náy, người cha từ từ lại gần khiến con trai phát run lên. Người cha đứa con trai nhỏ vào lòng, mắt đỏ hoe nói: “Cảm ơn con trai đã giúp ta rửa xe, ba yêu con, còn yêu hơn cả chiếc xe này!”.
Sưu tầm.

Nơi một cõi rất riêng - cõi mạng ...

Thế giới phẳng bây giờ xao động quá
nơi người ta tự cho mình quyền lực để phán xét và tung hô
bàn phím ảo êm như bước đi của tinker bell vậy mà cuốn lên từng cơn lốc dữ
ném vào nhau quá mức những hận thù, những phô trương, những dối lừa tráo trở

tình yêu tìm đến em từ đôi cánh mong manh của loài chim huyền thoại
anh tìm đến em không phải trên chiếc thuyền giăng cánh buồm đỏ thắm mà bằng một ngàn đêm thao thức với hoa vàng nơi một cõi rất riêng -
cõi mạng ...

vậy đó mà sao bây giờ em sợ
khi đọc những bài tụng ca của các hot facebooker tự xưng là nhà văn nhà báo mà viết không tròn một câu tiếng Việt
em sợ
khi len lỏi vào những comment đầy tính đen tối hận thù
em sợ
những học giả, triết gia có râu và không râu ung dung ngồi gõ phím để ném vào nhau những ngôn từ rất đỗi lung linh, bẻ cong cả hai bờ hư thực.

- thơ DQN

Trong đau khổ Thiên Chúa ở đâu?

Có thể nói, chứng lý mạnh nhất mà những người chủ trương vô thần dựa vào đó để phủ nhận hiện hữu của Thiên Chúa, là đau khổ và sự dữ. Họ dựa vào hai phẩm tính của Thiên Chúa: Toàn năng và yêu thương, mà “lên án tử” cho Ngài. Thật vậy, một Thiên Chúa toàn năng không thể để cho đau khổ và sự dữ tồn tại trên trần gian. Lại nữa, một Thiên Chúa yêu thương không thể dửng dưng với số phận nghiệt ngã của con người…Những luận chứng như thế càng làm con người xa rời Đạo giáo và không giúp con người lớn lên và được giải thoát. Chúng ta không đi sâu vào những cuộc tranh luận về mặt trí thức vì như thế không dẫn đến đức tin. Nhưng chính khi chấp nhận đảm nhiệm cuộc sống mình cách tích cực và tinh thần đức tin, chúng ta dễ dàng khám phá ra trong từng khoảnh khắc sướng khổ của phận người có sự hiện diện sống động và tràn đầy của Thiên Chúa.

Toàn năng

Có nhiều người cho rằng: Thiên Chúa toàn năng có thể làm được mọi sự. Nếu hiểu như thế, Thiên Chúa không toàn năng. Vì Ngài chỉ có thể hành động phù hợp theo bản tính Thiện của mình. Như thế, Ngài không thể là nguyên nhân của sự dữ. Và sự dữ đến từ một nguồn khác, mặc khải Kinh Thánh cho chúng ta câu trả lời: kẻ chủ mưu chính là Satan.

Vấn đề đặt ra: Một Thiên Chúa toàn năng sao không ngăn chặn mưu đồ làm điều ác ? Có chứ ! Tùy trường hợp. Chúng ta có thể nhận ra sự can thiệp của Ngài trong cú ngã ngựa của thánh Phaolô. Chúng ta thử tưởng tượng khi được chứng thư của các nhà lãnh đạo Do thái, ông hầm hầm sát khí, lên đường tìm các Kitô hữu để bách hại, bắt tù…tắt một lời, ông gây đau khổ, bấn loạn cho các kitô hữu. Mưu ác không thành. Ông bị Chúa quật ngã xuống đất… và sau đó, ông nhận được một sứ vụ mới.

Một điều hết sức kỳ diệu là: qua cú ngã ngựa ấy, Chúa không cướp đi sự tự do của ông. Nhưng đây chỉ là “cú phanh” kịp thời giúp ông phản tỉnh lại về những mưu tính của mình không đẹp ý Thiên Chúa (mà sau này trong một lá thư, ông thú nhận là lúc đó bản thân hành động vì thiếu hiểu biết). Nếu trước kia, ông nhiệt tình bảo vệ Đạo Giáo đến nỗi bách hại những ai đi ngược với truyền thống cha ông thì bây giờ, ông lại nhiệt thành gấp bội để loán báo Tin Mừng về Đức Kitô chịu chết và phục sinh đem lại ơn cứu độ cho mọi người. Phân tích cụ thể và minh bạch như thế không ngoài mục đích giúp chúng ta nhận ra vai trò của Thiên Chúa trong lịch sử loài người, đó là Ngài tác động trực tiếp và gián tiếp đến đời sống con người, nhất là bảo vệ con người khỏi tai họa, khổ đau. Đây chỉ là một trong những minh chứng được Kinh Thánh tường thuật; còn biết bao điều lạ lùng kỳ diệu mà Thiên Chúa đã thi thố trong cuộc đời của các chứng nhân hy vọng. Sau những đau thương của cuộc đời, chúng ta phải xác tín chân lý này, Thiên Chúa làm chủ lịch sử; Ngài quan phòng cho mọi sự đạt đến cứu cánh tốt đẹp nhất. Chúng ta dễ bị cám dỗ mà nghĩ rằng: sao Thiên Chúa không can thiệp vào những đau thương của cuộc đời tôi ? Ngẫm nghĩ trong từng khoảnh khắc cuộc sống, chúng ta có thể nhận ra “ánh sáng” ở cuối con đường. Rằng: Thiên Chúa vẫn có đó khi tôi tưởng chừng mình đang cô đơn.

Tôi cũng nghĩ đến các thánh cũng như những người đạo đức được diễm phúc in 5 dấu thánh. Đọc nhật ký của họ viết, họ phải trải qua những cơn đau đớn khủng khiếp, đồng thời, những khổ tâm do những hiểu lầm của người đời…họ là một người “đau khổ”. Bạn thử hỏi 5 dấu thánh ấy đến từ đâu ? Khoa học không thể lý giải những trường hợp ngoại thường này. Do đức tin và lòng đạo đức, chúng ta bảo rằng Thiên Chúa thưởng công và ghi dấu ấn tình yêu trên những người thánh thiện. Như thế, đau khổ hay phần thưởng chỉ là do cái nhìn chủ quan của con người. Vấn đề là chúng ta cần khám phá ra sự hiện diện yêu thương của Ngài trong từng biến cố của cuộc đời. Và luôn xác tín như thánh Augustinô: Thiên Chúa rút từ sự dữ ra sự lành. Thiết tưởng, đó mới là dấu chứng của Thiên Chúa toàn năng.

Tình yêu

Có thể nói, ý chí tự do là một trong những nét đẹp được nhiều người dùng để giải thích về chân lý này: con người dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Thật vậy, nhờ tự do, con người có thể chọn Thiên Chúa để sống thân mật với Ngài như một mối liên hệ quan trọng nhất trong đời; cũng nhờ tự do, con người có thể sống dấn thân với tất cả tình yêu hầu đi đến với Thiên Chúa là tình yêu. Thiết tưởng, đó là ý định tốt lành của Thiên Chúa; đó là cứu cánh của tự do con người. Nhưng thực tế cho thấy, phần lớn con người đã lạm dụng tự do để sống buông thả, hưởng thụ quá độ, chà đạp nhân phẩm, xúc phạm nhân quyền…tắt một lời, con người tự do làm khổ nhau. Với sự toàn năng của Thiên Chúa, chắc hẳn, Người biết và lường trước những hệ lụy con người gây ra cho nhau. Như thế, Ngài có chịu trách nhiệm phần nào trong những việc này chăng ?

Nếu xét về mặt luân lý, Ngài chẳng làm điều gì ác nên tội để phải chịu trách nhiệm về nó. Hơn nữa, Thiên Chúa không chịu chi phối bởi luật luân lý dưới bất cứ hình thức nào. Bởi đó, Ngài hoàn toàn không chịu trách nhiệm trong tội ác của con người tạo nên. Còn nếu xét trong tương quan giữa Đấng Tạo Hóa và các tạo vật, Thiên Chúa chịu “trách nhiệm” gián tiếp trong khi ban cho con người tự do và biết trước rằng con người có thể lạm dụng tự do và làm điều xấu. Trong khi Thiên Chúa ban tự do cho con người như việc Ngài cho con người thông chia tính toàn năng của Thiên Chúa thì họ lại làm dụng đi ngược với ý định của Ngài. Thế rồi, Thiên Chúa đã chịu trách nhiệm trong tình liên đới với tội lỗi con người. Điều này đã được thánh Phaolô diễn tả tuyệt vời qua câu nói: “Đấng chẳng hề biết tội là gì, thì Thiên Chúa đã biến Người thành hiện thân của tội lỗi vì chúng ta, để làm cho chúng ta nên công chính trong Người” (2 Cr 5,21). Chính khi Đức Giêsu chết vì tội lỗi chúng ta mà Người đã chịu trách nhiệm và chữa lành những vết thương do con người lạm dụng tự do gây nên. Như thế, việc một số người cho rằng Thiên Chúa đã dửng dưng trước đau khổ của con người là một sai lầm. Thiên Chúa không can thiệp vào lịch sử nhân loại theo ý muốn của con người. Đức Giêsu chẳng xuống thập giá vì một lời thách thức của con người. Dần dà, chúng ta sẽ nhận ra cách hành động của Thiên Chúa: thay vì Ngài rút lại hay ngăn chặn hành động tự do của con người, thì Ngài lại hóa giải từ sự dữ ra sự lành. Thiết tưởng, đó là cách tốt nhất để Thiên Chúa mặc khải Ngài là Đấng toàn năng đầy yêu thương.

Người đồng hành

Chúng ta đã từng nghe câu chuyện về giấc mơ của một chàng thanh niên. Mỗi ngày chàng đi dạo bộ với Chúa Giêsu trên bãi biển rất êm ả và bình yên. Chàng thích thú vì những dấu chân song hành như hai người bạn. Đến một ngày sóng to gió lớn, chàng lại chỉ thấy có một dấu chân. Trong hoảng hốt và sợ hãi, chàng hỏi Chúa đi đâu lúc cuộc đời đầy biến động. Chúa trả lời: “Chính những lúc ấy Ta đang bồng bế con trên tay”. Kinh nghiệm của chàng thanh niên này là một bài học khích lệ chúng ta tin tưởng và phó thác vào tình thương Chúa. Quả thật, Người vẫn đồng hành với chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống.

Trong những lúc chúng ta bị hiểu lầm, chối từ, cô lập…thiết tưởng, việc đồng hóa mình vào những nhân vật trong các sách Tin Mừng sẽ là một lợi khí giúp ta dễ dàng vượt qua những đêm tối. Một Madalena bị xã hội lên án, ruồng bỏ…lại được tiếp chuyện với Chúa. Một Giakêu bị xếp vào hàng người bất chính, lại được Chúa đồng bàn ăn uống…Những mảnh đời đau khổ luôn tìm được nguồn nâng đỡ nơi Chúa Giêsu. Đôi khi, chúng ta chỉ cần một câu lời Chúa như lời hứa về một tương lai bất định, làm ánh sáng hướng dẫn bước ta đi. Những lúc chúng ta bị hiểu lầm, đặt điều, bôi nhọ, thì lời hứa: sự thật sẽ giải phóng các con, sẽ là một cái neo bám chặt vào lòng Chúa yêu thương. Điều quan trọng là tránh nổi giận, la lối thóa mạ, vì theo lời thánh Gioan Vianney: “Đau khổ trong an bình, sẽ chẳng còn đau khổ nữa”. Có thể nói, sự bình an trong tâm hồn là dấu chỉ sự hiện diện của Chúa giữa cơn biến động. Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến là thế !

Xét cho cùng, chỉ trong cơn khốn khó, người ta mới nhận ra đâu là “vàng thật”; chỉ những người xác tín sự hiện diện của Chúa trong đời và chọn Chúa làm ý nghĩa của cuộc sống, mới khả dĩ vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc đời.

Nạn nhân

Một người phụ nữ kia đang đau lòng vì vừa mất đứa con 8 tuổi duy nhất của bà. Cái chết bất ngờ của người con này đã làm tăng nỗi cô đơn trong bà. Trong nỗi tức giận, mê sảng, bà tìm đến Cha xứ, bà hỏi: “Tại sao tôi có một đứa con duy nhất mà Chúa cũng cướp đi ?” Thấy người đàn bà này quá bị kích động, vị linh mục liền nghĩ ra một cách giúp bà giải tỏa, ngài đề nghị: “Đây, tôi gởi bà một cuốn tập, bà hãy tưởng tượng ra Chúa đang có mặt ở đây trước mặt bà và hãy viết những gì bà cần nói”. Và rồi, như một cơ hội bà trút hết sự tức giận lên một vị Thiên Chúa tưởng tượng. Nỗi đau quá lớn khiến bà trở thành một kẻ khát máu; bà không chỉ phỉ nhổ, chưởi rủa Ngài mà còn muốn treo Ngài lên cao giữa trời và đất…Lát sau, bà đã thấm mệt và thiếp đi lúc nào không biết. Vị linh mục vào, bà liền tỉnh dậy và trao lại cuốn tập đã viết với những dòng chữ đầy “máu và lửa”. Đọc xong, vị linh mục nói: “Thế là bà đã giết Thiên Chúa một lần nữa. Phần Ngài, Ngài nói với bà điều gì, bà biết không ?” Bà đáp: “Thưa, không”. Vị linh mục nói: “Chúa bảo rằng xin Cha tha cho bà vì bà không biết việc bà làm”.

Tha cho kẻ muốn giết mình đó là cách thể hiện tình yêu của Thiên Chúa. Chết thay và cứu chuộc cho kẻ giết mình là cách thể hiện tình yêu nhưng không của Thiên Chúa. Chúng ta có thể hỏi Ngài ở đâu trong lúc tôi gặp đau khổ. Ngài là nạn nhân trong kẻ xấu số là bạn. Ngài trở nên bất lực với người bất lực nhưng không tuyệt vọng. Ngài đã chấp nhận để bạn treo Ngài lên thập giá vì tôn trọng tự do của bạn. Chúa muốn bạn dùng tự do để yêu mến Ngài nhưng bạn đã dùng tự do để giết Chúa. Ngài toàn năng nhưng không rút lại tự do của bạn. Ngài không hối hận khi ban tự do cho bạn. Ngài đợi chờ bạn chính nơi bạn đã giết Ngài. Núi Sọ phải trở thành điểm hẹn thường xuyên của bạn khi đang đối diện với những đau khổ hay bất công đời này. Không ai đau khổ hơn Ngài vì bị người yêu phản bội. Không ai chịu bất công như Ngài dù vốn là người vô tội. Bạn có sẵn sàng chấp nhận khổ giá cùng với Đức Kitô để được phục sinh với Người không ? Đó là thách đố và đồng thời là một hồng ân trong cuộc biến đổi. Chúng ta chỉ thực sự biến đổi và trưởng thành trong đau thương. Chúng ta chỉ trở nên vững mạnh sau những lần gục ngã thảm thương. Sau những lần như thế, bạn sẽ ngộ ra thân phận bất lực của con người khi đứng trước đau khổ. Đồng thời, sống phó thác vào Đấng rút từ sự dữ ra sự lành cho những ai yêu mến Ngài.

Tóm lại, chúng ta đã trình bày Thiên Chúa toàn năng và Tình Yêu như một minh giải cho vấn đề đau khổ mà những người vô thần đã dùng để khước từ và phủ nhận sự hiện hữu của Thiên Chúa. Bởi đó, việc suy tư và đào sâu trong lãnh vực này sẽ giúp chúng ta có một hướng nhìn đúng đắn và thích hợp theo nhãn quan Kitô giáo. Chúng ta cần tái khẳng định rằng đau khổ là một huyền nhiệm, nó gắn liền với cuộc hiện sinh của con người. Thế nên, chúng ta sẽ không có một câu trả lời thỏa đáng mà chỉ là những kinh nghiệm bản thân hết sức chủ quan. Xét cho cùng, chỉ có đau khổ của Đức Kitô mới đích thực là mô phạm của mọi người. Vì khi chiêm ngắm Người trên Thánh Giá, chúng ta nhận ra hình ảnh bản thân. Dần dà, chúng ta nhận ra Người là Đấng rất gần gũi, đang đồng hành và là nạn nhân cùng chịu đau khổ với ta; và nói như thi sĩ Paul Claudel: “Đức Kitô đến không phải để hủy bỏ cũng không phải để giải thích đau khổ, nhưng làm cho đau khổ đầy tràn hiện hữu của Người”.

Cuối cùng, Đức Giêsu đã là ý nghĩa cuộc đời tôi khi Người hiện diện với tôi trong mọi khoảnh khắc cuộc đời, nhất là trong lúc đau khổ, tưởng chừng như bế tắt và buông xuôi. Người là hy vọng duy nhất cuộc đời tôi.

EYMARD An Mai Đỗ, O.Cist.

Niềm vui đời dâng hiến

Sống trên đời mà không có niềm vui, ấy chẳng còn là sống nữa. Có thể nói, những niềm vui là quà tặng và là nguồn nâng đỡ lớn lao mà Tạo Hóa ban cho con người. Niềm vui giúp ta thêm yêu cuộc sống, giúp ta thăng hoa sự hiện hữu của mình, giúp ta tìm thấy ý nghĩa những gì ta đang thụ hưởng. Cuộc đời ta sẽ trở thành hỏa ngục khi vắng đi tiếng cười, khi không có cảm giác hạnh phúc hay không biết mình tồn tại để làm chi. Bởi thế, như một thúc đẩy của tự nhiên, con người nào cũng có xu hướng tìm đến nơi nào mà họ nghĩ là sẽ mang đến cho họ thật nhiều niềm vui, không chỉ là tiếng cười bên ngoài nhưng còn là khoảng bình an sâu thẳm tận bên trong. Ta chẳng hiểu “vui” là cái gì, nhưng ta biết rằng đó là điều mà ta đang tìm kiếm.

Từ bỏ tất cả để sống trong bốn bức tường của dòng tu có thể nào cũng là một niềm vui đối với một số người nào đó không? Sao lại phải che đi mái tóc óng mượt, là nét duyên dáng của người con gái, bằng lúp vải đậm màu? Sao lại phải khoác lên người chiếc áo vừa đơn sơ, vừa gợi buồn như thế? Những phút vui vầy nhảy nhót trên vũ trường không thú vị hơn cái thinh lặng đến lạnh người nơi nhà nguyện sao? Một cái ôm và nụ hôn nồng cháy bên người yêu mỗi dịp lễ không hấp dẫn hơn tràng chuỗi và cây thập giá kia à? … Người ta có thể nhìn về đời tu như một cái gì đó thánh thiêng và lạ kỳ không tả nỗi. Nhưng chắc là đã không ít lần ta tự hỏi: một đời sống bỏ mình, giản dị và âm thầm như thế liệu có niềm vui nào không?

Niềm vui đầu tiên của họ là những khoảnh khắc một mình ngồi với Chúa, lúc buồn cũng như lúc vui. Họ ngồi đấy một mình! Có khi có điều gì đó để nói, có lúc chẳng có gì để thưa, nhưng điều đó không quan trọng, chỉ cần một sự hiện diện thôi. Nhìn ngọn đèn chầu lấp lóe, họ thấy phận mình của nhỏ bé và chập chờn như bóng mây, nhưng lại được diễm phúc trở nên người thân cận với Chúa. Trong sự thinh lặng thâm sâu ấy, họ thấy mình được bình an đến vô chừng, một kiểu bình an vượt xa những ngôn từ hoa mĩ nhất. Họ như được chiếm hữu cả linh hồn để vui niềm vui khi không có gì cả và không còn là gì nữa. Mặc cho đời bon chen để kiếm bạc tiền và tôn thờ nó, họ lại cảm thấy một sự tự do vô cùng lớn khi tẩy sạch khỏi tâm trí và cõi lòng mình những bợn nhơ của thế tục nhân gian. Khoảnh khắc ngồi bên Chúa trở nên châu báu của họ, là viên ngọc quý giá mà họ đã vô tình tìm thấy nơi “thửa ruộng”, rồi bán hết tất cả những gì mình có để mua cho kỳ được. Ở với Chúa, họ như được trút bỏ những mệt mỏi, những hiểu lầm, những ganh tị, những chán nản và thậm chí cả nỗi cô đơn của kiếp người tại thế. Họ quỳ gối xuống, hướng lòng lên cao, lặng ngắm cây thập giá trên kia và cảm nghiệm về một tình yêu vô lượng vô biên vô bờ bến. Một sự ấm áp lạ kỳ bỗng lan tỏa khắp cơ thể và làm con tim họ như muốn vỡ òa lên niềm hạnh phúc vì cảm thấy mình được yêu, bất chấp họ tội lỗi, họ bất xứng, đã không biết bao nhiêu lần bội phản lại ân tình cao quý kia. Ở lại với Đấng mà họ yêu, đó là niềm vui ngọt ngào nhất khiến họ đánh đổi tất cả mà chẳng thấy thiệt thòi gì.

Là một con người của Chúa thì cũng đồng thời trở thành một con người của tha nhân. Họ trở thành người mà bất cứ ai cũng có thể tìm đến để trao gửi tâm tình, để tìm kiếm sự nâng đỡ và lời chỉ dẫn khôn ngoan. Người ta tin tưởng họ vì người ta nhìn thấy nơi họ một tâm hồn thật thanh thoát và sáng trong, không vướng bận bất cứ một hạt bụi hư danh nào. Người tu sĩ tự trói buộc mình với những lời khấn chính là để được tự do với của cải vật chất, với mọi mối tương quan và mọi ý nguyện sở thích riêng của mình. Nhờ đó, họ trở thành điểm tựa cho ai cần đến, là niềm an vui cho những kẻ buồn sầu. Họ kiên nhẫn ngồi lắng nghe từng tâm tư của người khác, họ thấu hiểu từng nỗi lòng mà người ta đang mang, mà không sợ phiền nhiễu hay mất thì giờ cho công việc riêng tư của mình. Họ khóc với người khóc để giọt nước mắt kia bớt đi vị chát đắng, họ cười với người cười để niềm hạnh phúc ấy được đậm nét yêu thương. Họ trải cõi lòng mình ra thật rộng để lan tỏa đến cho mọi người tình yêu nồng ấm mà họ đã lãnh nhận được từ trời cao. Họ trở thành nơi mà những ai không thể tìm đâu được lối thoát sẽ chạy đến để xin được chỉ đường. Không là của ai để trở thành người của tất cả, ấy cũng là một niềm vui trong đời sống hiến dâng.

Như cánh chim tung tăng bay lượn trên bầu trời tự do, người tu sĩ cũng nhẹ nhàng và thanh thoát như thế. Họ không phải là những người đi du lịch, tìm chỗ nghỉ dưỡng cho bản thân, nhưng là những con người luôn sẵn sàng ra đi để vun trồng Tin Mừng cứu rỗi. Đố ai có thể đếm được bao miền đất mà họ đã đi qua! Ngay cả khi giam mình trong dòng kín, tâm hồn người tu sĩ vẫn có thể vượt qua cánh cổng đan viện, vươn đến những mảnh đất nghèo tận trời xa. Một cảm giác không ai và không có gì có thể cầm giữ chân mình thật tuyệt dịu. Họ đến những nơi không ai muốn đến, họ gặp những người chẳng ai dám gặp, để nói những điều mà họ xác tín là chân lý cứu độ nhân gian. Đi đến đâu, họ nhóm lên ngọn lửa yêu thương, để mọi người được sống an vui trong an bình và thịnh vượng. Khi mọi thứ đã ổn định, họ âm thầm cất bước ra đi khi mặt trời còn đang say giấc, để tiếp tục tung bay đến miền đất mới, với cùng một nhiệt huyết và hăng say, mà chẳng cần ai ghi ơn hay tạc tượng kính nhớ. Họ cứ đi và đi mãi, như Giêsu, thần tượng của đời họ, cho đến khi đôi bàn chân bị ghim chặt vào cây thánh giá mới thôi. Mệt mỏi đấy, vất vả đấy… nhưng với họ, đó lại là niềm vui!

Thật lạ kỳ: sự thinh lặng, sự từ bỏ và sự ứng trực ra đi là thảm họa với nhiều người, nhưng lại trở thành niềm vui của người sống đời dâng hiến. Đối với các tu sĩ, thinh lặng không phải là tự kỷ nhưng là để gặp gỡ và chuyện trò; từ bỏ không phải là mất mát, nhưng là để có và sở hữu nhiều hơn; ứng trực ra đi không phải bấp bênh nhưng là để dựng xây và nối kết. Bằng chính lối sống của mình, người tu sĩ làm thức tỉnh thế giới khỏi giấc ngủ mê lầm của công danh, tiền tài và ngẫu tượng. Họ trở thành dấu chứng chắc chắn cho sự hiện hữu của Thiên Đàng, nơi mà người ta chỉ chăm chú hướng về Chúa và không còn một sự hăm hở nào về những phù hoa. Thế đấy, niềm vui của đời dâng hiến là được trở nên chiếc thang nối liền trời và đất, hệt như cây thập giá năm xưa đứng hiên ngang cho thân mình Đấng Cứu Tinh tựa vào mà chiến đấu với sự ác. Đời dâng hiến đích thực là một cây thập giá vì nó đòi phải hy sinh rất nhiều. Nhưng Chúa cần cây thập giá ấy để treo mình lên cao mà ban phát ơn cứu độ cho muôn dân nước. Ước gì mỗi người tu sĩ thực sự trở thành cây thập giá của Chúa, luôn nằm đằng sau Chúa, dính liền với Chúa, trở thành một khí cụ trong tay Chúa, và không bao giờ là một cản trở cho công cuộc cứu thế của Chúa. Niềm vui của đời dâng hiến chỉ đơn giản là thế thôi!

Đời thay đổi khi ta thay đổi

Cả gia đình đang ăn sáng, con gái vô tình làm đổ cà phê ra áo sơ mi của bạn. Bạn tức giận, quát con gái và mắng vợ đã quá bất cẩn khi để cốc cà phê quá gần mép bàn. Vội vàng thay chiếc áo mới nhưng khi bạn quay lại bàn ăn, con gái đang khóc vì chưa ăn sáng xong và cũng chưa chuẩn bị sẵn sàng sách vở để đi học. Kết quả là, con gái không bắt được xe bus đi học. Vợ vội vã vì đi làm muộn nên bạn phải đưa con đến trường. Bạn cũng muộn giờ làm, vì thế bạn lái xe rất vội.

Đến công ty muộn 20 phút, bạn mới phát hiện ra mình đã quên giấy tờ quan trọng ở nhà. Khởi đầu một ngày mới thật tồi tệ. Có lẽ, cả ngày cũng sẽ chẳng khá hơn! Tan làm, vợ và con gái chào đón bạn với khuôn mặt ủ rũ và căng thẳng. Nguyên nhân vì sao?

A. Vì con gái làm đổ cà phê.

B. Vì con gái lỡ xe bus nên bạn phải đưa con đi học.

C. Vì tắc đường nên bạn muộn giờ làm.

D. Cách bạn phản ứng khi con gái làm đổ cà phê đã dẫn đến loạt những sự việc khó chịu tiếp theo.

D chính là câu trả lời đúng. Chính bạn đã khiến cả gia đình trải qua một ngày tệ hại. Bạn không thể ngăn việc con gái làm đổ cà phê nhưng bạn có thể thay đổi cách phản ứng.

Nếu có thể quay lại buổi sáng, bạn sẽ làm thế nào? Khi cà phê làm bẩn áo sơ mi của bạn và con gái sắp khóc, bạn chỉ nói nhẹ nhàng: "Không sao, lần sau con cẩn thận hơn nhé". Bạn lấy khăn lau, đi vào phòng ngủ để thay chiếc áo khác, sau đó cầm những giấy tờ cần thiết cho công việc và quay lại phòng ăn. Qua cửa sổ, bạn nhìn con gái đã lên xe bus đến trường. Chào tạm biệt vợ, bạn lái xe đi làm mà không gặp tắc đường, thậm chí còn đến công ty sớm hơn 5 phút.

Hai diễn biến khác nhau cho cùng một câu chuyện. Giờ thì bạn đã hiểu cách phản ứng của bạn ảnh hưởng thế nào đến những sự việc xảy ra trong cuộc sống. Tất nhiên, ai cũng có thể đổ lỗi cho người khác về những rắc rối mà họ gặp phải, nhưng phàn nàn về mọi thứ liệu có ích gì?

Một góc nhìn mô hình xã hội học

Một giáo sư kinh tế ở một trường Đại học cho biết ông chưa từng đánh trượt sinh viên nào nhưng đã từng đánh trượt cả một lớp. Lớp đó kiên quyết cho rằng một xã hội có hình thái tổ chức hoàn hảo là một xã hội không ai giàu và cũng không ai nghèo và đó là một cách cân bằng tuyệt vời.

Thế là vị giáo sư nói: “Được rồi, vậy lớp mình sẽ tiến hành một thí nghiệm về điều đó. Tất cả các điểm sẽ được tổng hợp lại và chia đều ra, mọi người sẽ nhận được điểm như nhau, vì thế không ai bị trượt và cũng không ai được A cả.”

Sau bài kiểm tra đầu tiên, mức điểm trung bình cho cả lớp là B. Những sinh viên chăm rất buồn, còn những sinh viên lười rất mừng.

Qua bài kiểm tra thứ hai, những sinh viên lười thậm chí còn lười hơn, còn những sinh viên chăm thì quyết định rằng họ cũng chỉ nên học ít thôi. Điểm trung bình cho bài lần hai là D! Không ai vui cả.

Đến bài thứ ba, điểm trung bình là F. Mức điểm không hề tăng lên, còn các cuộc cãi vã, buộc tội, nêu tên nổ ra, mọi người đều khó chịu và không ai muốn học để người khác có lợi.

Đến bài cuối cùng, tất cả đều trượt, và ai cũng ngỡ ngàng. Giáo sư đã nói với họ rằng: Thông qua kết quả những bài kiểm tra thì các bạn có thể dễ dàng thấy được rằng, kiểu gì thì kiểu xã hội mà các bạn đang mong muốn cũng khó thành hiện thực vì dù ý tưởng rất hấp dẫn nhưng khi đưa vào thực thi chẳng ai còn động lực để làm việc nữa. Không gì đơn giản hơn thế !

Cuối cùng ông tổng kết:

“Bạn không thể làm người nghèo giàu lên bằng cách khiến người giàu nghèo đi. Người không phải làm gì vẫn được hưởng trong khi người phải làm thì không được hưởng gì. Chính phủ không thể cho ai cái gì mà không lấy thứ đó từ người khác. Khi một nửa nhân dân thấy rằng họ không cần làm gì vì sẽ có nửa khác làm cho, còn nửa còn lại thì nghĩ họ làm cũng chẳng ích gì vì sẽ bị kẻ khác đoạt mất, đó chính là khởi đầu của kết thúc cho mọi xã hội !"

"Không ai có thể gia tăng sự giàu có bằng cách chia đều nó ra..."

-ST-

Chúa biết

Chúa biết là con chưa thánh thiện

Giữa đời thường muôn lối nẻo đam mê

Dù nhiều khi con cũng thấy ê chề

Nhưng vẫn mải đam mê màu trần thế

Chúa biết là con chưa vững mạnh

Giữa cuộc đời mộng ảo vướng tâm tư

Dù nhiều khi nghe lòng mình thổn thức

Hồn sâu khắc khoải chỉ yêu Chúa mà thôi

Chúa biết là con rất yếu mềm

Trần gian cát bụi ngỡ ấm êm

Để nhiều khi thấy lòng con đau xé

Chút mảnh đời thấm lệ ướt quanh mi

Chúa biết là con rất mọn hèn

Đã lắm phen tội đời chất ngất

Có lúc tưởng mình bị mất đức tin

Nhờ ơn Chúa giúp con vẫn trung thành.

MINH HOẠ CÁC DẤU CÂU

 Mến! Cuộc đời bạn vô cùng tinh vi, phức tạp, kỳ diệu và đáng yêu! Cuộc đời ấy đong đầy bộ óc thông minh của bạn muôn vàn tri thức về các lãnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn. Cuộc đời ấy trao tặng cho trái tim bạn biết bao cảm xúc nhiệm lạ. Tất cả những tri thức, suy tư, cảm xúc, nỗi niềm, ưu tư, dự tính, v.v., luôn dâng trào trong tâm trí và trái tim bạn, lại thôi thúc bạn mở lòng ra với thế giới bên ngoài và với tha nhân.

Bạn mong muốn bày tỏ chính mình với tha nhân để góp mặt với cộng đồng nhân loại, để tìm kiếm một niềm cảm thông và chia sẻ chân tình ư? Bạn sẽ cần đến chúng tôi, những dấu câu, những phần tử nhỏ bé nhất trong cuộc đời đa diện và kỳ diệu của bạn. Chúng tôi vẫn hiện diện thật tinh tế trong từng nhịp sống của bạn, để thấu cảm tất cả những suy tư, tri thức và xúc cảm của bạn. Chúng tôi sẽ giúp bạn diễn tả một cách trung thực tất cả những ý tưởng kỳ diệu của bạn trên những trang sách của cuộc đời.

DẤU CHẤM – SỰ KẾT THÚC HOÀN HẢO

Tôi đến với bạn khi nhận thấy bạn đã diễn đạt hoàn tất ý tưởng của mình với ý nghĩa trọn vẹn^[1]. Tôi sẽ thực hiện những điểm kết thúc hoàn hảo, để bạn được mãn nguyện với những ý tưởng bạn đã chuyển trao cho người khác. Như thế, tôi làm cho cuộc sống của bạn mỗi ngày được vuông tròn, mỹ mãn. Nhờ đó, bạn thể hiện niềm xác tín vào chính mình khi bạn kết thúc một ý kiến, một quyết định, một kết luận vững chắc, để người đọc có thể tin tưởng vào ngôn từ của bạn^[2]. Để khẳng định chính mình, bạn hãy cùng tôi suy nghĩ thật kỹ lưỡng, lập luận thật vững vàng, với những cơ sở khoa học và thực tiễn khách quan nhé.

Đối diện với những ai đã quá nhạy bén với những suy nghĩ riêng tư nhất của bạn, ngôn từ của bạn sẽ trở nên thật đơn sơ, vắn gọn, như một điều bí mật mơ hồ với những người xa lạ, nhưng lại là những thông tin thật quan trọng và tinh tế với những người thân quen của bạn. Bạn có thể diễn tả được điều đó nếu bạn nhớ đến tôi^[3].

Khi bắt tay vào một công việc hoặc một kế hoạch của cuộc sống, bạn mong ước tất cả được hoàn tất mĩ mãn. Vì thế, bạn phải chuẩn bị kỹ lưỡng từng đường đi nước bước của công việc, những sự cố có thể xảy ra trong thời gian tiến hành, những hậu quả phát sinh bên cạnh những thành quả tốt đẹp, v.v.. Bạn thật chu đáo và có trách nhiệm cao trong cuộc sống. Tôi thực sự tán dương bạn và sẵn sàng chia sẻ những quyết tâm cao đẹp của bạn. Tôi sẽ hăng hái đồng hành để động viên tinh thần bạn luôn luôn năng động, giúp bạn hoàn thành những dự tính tốt đẹp của bạn. Chúng ta sẽ cùng nhau “về đích” với sự thành công cao nhất và hữu ích nhất cho bạn và cho đời.

Bạn biết không, cuộc sống vốn có muôn vàn sắc thái khác nhau. Những niềm vui của bạn đan xen những nỗi buồn; những ước mơ và hy vọng hoà quyện vào những ưu tư và phiền muộn. Tôi sẽ cùng với bạn từng bước kết thúc những nỗi niềm u buồn, đồng thời từng bước xây dựng những niềm vui và hạnh phúc mới cho bạn và cho đời. Cứ thế, tôi sẽ đồng hành với bạn trong suốt những chặng đường thăng trầm nhưng thật hào hùng của lịch sử đời bạn. Đến cuối cuộc đời, tôi cũng sẽ cùng với bạn vẫy tay giã từ cuộc đời này trong lời từ biệt bình an^[4].

DẤU PHẨY VÀ DẤU CHẤM PHẨY – CUỘC SỐNG TRẬT TỰ, HÀI HOÀ

 anh em chúng tôi là những trợ thủ rất nhiệt tình và năng động trong việc diễn đạt tư tưởng của bạn đó. Chúng tôi hay xen vào giữa câu truyện của bạn, không phải vì tính khí bốc đồng hay muốn làm tài khôn đâu nhé. Chúng tôi thực lòng muốn giúp cho bạn phân tách những thành tố cấu tạo nên ý tưởng của bạn, khiến cho ý tưởng ấy được minh bạch, sắc bén và thuyết phục đối với người đọc^[5]. Anh chấm phẩy dày dạn kinh nghiệm sống hơn tôi^[6]. Anh sẽ giúp bạn phân tích cặn kẽ những ý nghĩa làm nên cuộc đời và con người bạn. Anh sẽ có mặt trong những vấn đề phức tạp và khó khăn nhất của bạn, để giúp bạn sắp xếp một cách hợp lý những ý tưởng phong phú và sâu sắc của bạn. Còn tôi, một phết nhỏ xen giữa cuộc đời, sẽ đảm nhận những phần việc nhỏ hơn. Có anh và tôi, bạn sẽ tự mình điều phối những sắc màu khác nhau trong cuộc đời của bạn, để chúng liên kết nên một bức tranh thật hài hoà, tinh tế và độc đáo.

À, anh em chúng tôi còn giúp bạn cư xử khéo léo và tế nhị với mọi người và mọi sự vật có liên đới với cuộc đời của bạn đấy. Khi nhớ đến chúng tôi, bạn sẽ mỉm cười mãn nguyện vì bạn nhận thấy: Trời đất, con người, vạn vật, đều có một vị trí công bằng trong cuộc đời của bạn^[7]. Anh em chúng tôi sẽ sát cánh bên bạn để chúng ta cùng hoà nhịp với cuộc sống trong một sự đồng điệu tài tình.

DẤU CHẤM HỎI – MỜI GỌI KHÁM PHÁ CUỘC SỐNG

Bạn luôn có những nỗi băn khoăn, thao thức, thắc mắc, nghi hoặc trong cuộc sống ư? Bình thường thôi, vì cuộc sống là một mầu nhiệm vô cùng đối với con người mà. Tôi sẽ khơi dậy tính hiếu kỳ nơi bạn, giúp bạn không ngừng đặt ra những vấn nạn, để bạn bước ra khỏi giới hạn chật chội của chính mình, mà vươn ra thế giới, vươn tới vũ trụ mênh mông đang bao bọc xung quanh bạn. Những câu hỏi được gợi lên cùng với sự hiện diện của tôi sẽ thôi thúc bạn không ngừng dấn thân vào cuộc đời để khám phá, để sáng tạo, để thăng tiến và hoàn thiện chính bạn^[8]. Whao! Một hoài bão thật vĩ đại và cao đẹp đấy!

Cuộc sống là một dòng chảy không ngừng nghỉ, khiến cho bạn luôn luôn phải ngạc nhiên và thán phục. Do đấy, tôi vẫn luôn cận kề với bạn, kiểm chứng những thực tại đã qua và đang đến, để có thể xác minh tính hợp thời của vốn tri thức bạn tích luỹ được, để không bao giờ bạn bị trói buộc trong quan niệm sống lạc hậu và bảo thủ một cách vô lý^[9]. Có thế, tầm nhìn của bạn luôn luôn được mở rộng để hướng tới những chân trời mới của cuộc đời.

Tôi cũng mở đường cho bạn đến với những cõi rất riêng của nhân tình thế thái, để bạn thấu hiểu, cảm thông, chia sẻ, chữa lành những vết thương sâu kín của đời nhân thế; vì những vết thương ấy phần nào cũng hằn lên những đau xót trong chính trái tim bạn^[10].

Đôi khi, để thi vị hoá cảm xúc của bạn, tôi sẽ thay thế cho lời khẳng định hoặc phủ định đơn thuần của bạn, để bạn không phải dùng mãi những trạng ngữ “có”^[11] hoặc “không”^[12] một cách máy móc và nhàm chán. Khi ấy, bạn sẽ thấy ngôn ngữ của bạn có sức hấp dẫn biết bao!

DẤU CHẤM THAN – KHƠI NGUỒN CẢM XÚC

Có lẽ tôi đã được sinh ra trong một cuộc tình duyên tuyệt mỹ nhất, nên tôi cưu mang trong mình muôn vàn xúc cảm tinh tế của nhân loại. Bạn đang vui sướng tột đỉnh ư? Đang cháy bỏng yêu thương ư? Đang bừng bừng giận dữ ư? Đang đau đớn thảm khốc ư? Đang hốt hoảng kinh hoàng ư? Bạn cứ đến với tôi, cùng tôi bộc lộ hết, đừng giấu giếm chi cả, để niềm vui của bạn được nên trọn với những tiếng cười bật tung và tiếng reo vui vỡ oà, để nỗi sầu của bạn được vơi bớt trong tiếng khóc nức nở và tiếng than thấu tận cao xanh. Với tôi, bạn không cần tìm kiếm những ngôn từ hoa mỹ dài dòng, chỉ cần những âm thanh chân thật nhất với cảm xúc hiện tại là bạn có thể làm thăng hoa những cảm xúc đang dâng trào mãnh liệt trong bạn đó^[13].  Cuộc đời bạn cần có những lúc cuồn cuộn dậy sóng như thế để bạn được lớn lên, vững chãi, dạn dày.

Khi bạn dám bộc lộ những cảm xúc chân thật của mình đúng lúc, đúng hoàn cảnh, đúng với đối tượng cảm nhận, sẽ có một ai đó lắng nghe bạn, đồng cảm với bạn, và sẵn sàng tiến đến đồng hành với bạn trên đường đời vạn nẻo. Bạn sẽ chẳng còn thấy cô đơn lạc lõng giữa dòng đời xuôi ngược. Về phần mình, bạn cũng sẽ không để cho những người sống xung quanh bạn phải uất nghẹn kìm nén những cảm xúc riêng tư của họ trong nỗi cô đơn não nề nhất, phải không bạn? Bạn hãy cùng tôi cất lên những lời an ủi, khích lệ, cổ vũ đầy chí khí, để phá tan những xiềng xích vô hình của mặc cảm, tự ti, sợ hãi đang trói buộc những con người cô đơn ấy, để họ can đảm hơn, mạnh mẽ hơn, mà sống hết mình với cuộc đời^[14].

Có tôi cộng tác, ngôn ngữ của bạn sẽ mạnh hơn, sắc hơn, tuyệt hơn, thật hơn. Với tôi, bạn sẽ phát huy được tối đa chiều sâu nội lực của ngôn ngữ. Như thế, ngôn ngữ của bạn cùng với tôi không chỉ vọng đến tai, ghi vào trí não, mà còn chạm đến cả tâm hồn của người đọc đấy.

DẤU CHẤM LỬNG – NHỮNG ĐIỀU CHƯA NÓI HẾT

Cuộc sống của chúng ta ngày càng thêm bận rộn, vội vã, quay cuồng, mà quĩ thời gian của chúng ta chỉ có giới hạn nhất định (24 giờ cho một ngày). Vậy nên, chắc hẳn cuộc sống của bạn có lúc đã bị rối tung, bừa bộn, choáng ngợp? Không sao, bạn đừng lo, tôi sẽ đến để giúp bạn sắp xếp lại cuộc sống và tận dụng thời gian của bạn một cách có hiệu quả nhất, để bạn tập trung tối đa vào những vấn đề quan trọng trong đời bạn. Còn những «chuyện nhỏ», bạn đừng quan tâm nhiều, cứ để tôi liệu cách thay thế, miễn làm sao mọi người có thể hiểu được suy nghĩ và tâm tư của bạn là tôi an tâm rồi^[15].

Bước dài theo những năm tháng thăng trầm, những chặng đường quanh co và thác ghềnh khúc khuỷu của cuộc sống, con người từng trải của bạn càng thêm tinh tế, phức tạp, và bí nhiệm nữa. Lịch sử cuộc đời đã tạo nên một cõi rất riêng trong chiều sâu nội tâm của bạn. Lúc ấy, bạn cần cất giữ trong cung thánh lòng bạn một điều bí nhiệm nào đó của bạn, cho bạn, hoặc của một ai đó rất quan trọng trong đời bạn, để điều bí nhiệm đó sẽ sống cùng bạn, nuôi dưỡng bạn và sẽ chết với một mình bạn mà thôi. Do vậy, những câu văn của bạn có lúc sẽ trở nên lấp lửng, kín đáo, ý nhị… để ai muốn hiểu sao thì hiểu. Tôi sẽ che lấp những chỗ lấp lửng ấy, để câu văn của bạn càng trở nên huyền bí như bạn muốn^[16]. Nếu ai đó hiểu đúng ý bạn, họ sẽ là người tâm đắc nhất (cũng có thể là người «nguy hiểm nhất») của bạn đó.

Sẽ có một lần nào đó trong đời, tâm hồn bạn vô cùng xao xuyến (vì một tình yêu chẳng hạn)^[17], áy náy (vì một lỗi lầm đáng tiếc)^[18], ngại ngần (vì chưa dự đoán được sự đáp trả của người đối diện)^[19], v.v., bạn không thể diễn đạt hết một câu trọn vẹn… Tôi hiểu ý bạn rồi, tôi sẽ vận dụng hết khả năng truyền đạt thông tin của mình để «nói hộ lời trái tim bạn muốn nói». Vậy cũng hay, biết đâu sự ngại ngùng lại làm cho «người ta» trở nên duyên dáng, đáng yêu và hấp dẫn hơn thì sao?

À, tôi suýt quên một nhiệm vụ khá quan trọng đối với bạn: Khi bạn muốn thông báo cho người khác một sự kiện bất ngờ, bạn nhớ gọi tôi đến, tôi sẽ làm cho sự bất ngờ của bạn được gia tăng một cách «có nghệ thuật» đấy^[20].

DẤU HAI CHẤM – PHONG CÁCH LÀM VIỆC KHOA HỌC

Tôi có một lối sống rất quân bình (như là ký hiệu mô tả về tôi vậy), không quá náo nhiệt, không quá lặng thầm, luôn minh bạch trong mọi vấn đề, yêu thích những ngôn từ có tính khoa học thực nghiệm. Vì vậy, hình như tôi hơi khó tính khi tham gia vào công việc của bạn đó?

Bạn hãy gọi tôi đến để khởi đầu một cuộc giới thiệu, một lời thuyết minh, giải thích về những con người, sự vật, hoặc vấn đề bạn đang quan tâm^[21]. Tuy nhiên, trước khi chúng ta cùng nhau «hành động», bạn phải trang bị đầy đủ những cứ liệu khoa học và thực tiễn cần thiết, để ngôn từ của bạn không trình bày những chuyện tầm phào, trống rỗng, vô lý, thiếu cơ sở lập luận, không có lập trường dứt khoát. Hẳn bạn vẫn nhớ câu: «Bút sa gà chết»? Đúng đấy, đôi khi chỉ cần một sai sót nhỏ trong ngôn từ cũng đủ để phá hỏng cả một việc lớn. Lúc ấy, chúng ta sẽ hối tiếc biết bao về những sai lầm do bất cẩn trong cuộc sống. Bạn là người có phẩm giá cao trọng, nên ngôn từ của bạn cũng phải chính xác, hợp lý, hợp tình, có trách nhiệm, thanh cao và trong sáng, như chính nhân phẩm của bạn vậy.

Thế nên, tôi buộc lòng phải nghiêm khắc với bạn; vì tôi có trách nhiệm xây dựng và bảo vệ uy tín của bạn trước người khác. Bạn có thể sống thiếu thốn vật chất, quyền lực, danh vọng, nhưng bạn sẽ rất khổ sở nếu bạn đánh mất niềm tin từ chính mình và từ người khác. Dù thế nào, bạn cũng cứ yên tâm; có tôi đây, hơi khắt khe, nhưng cũng biết thông cảm và rất kiên nhẫn với những nỗ lực của bạn; vì tôi đã quyết tâm phục vụ bạn cho đến cùng. Tôi sẽ giúp bạn luôn sống cẩn trọng và trung thực, dù cho cuộc sống xung quanh chúng ta ngày nay vẫn còn nhiều cảnh tượng chụp giựt và dối lừa.

 DẤU NGOẶC KÉP - TÔN TRỌNG SỰ THẬT

 Tôi là cộng tác viên đắc lực của «anh hai chấm». Vậy nên, nguyên tắc đầu tiên định hướng cho lối sống và công việc của chúng tôi vẫn là: «Phản ánh đúng sự thật». Tôi luôn tôn trọng sự thật, vì sự thật xây dựng niềm tin nuôi dưỡng con người^[22]. Tuy nhiên, tôi cũng cảm thấy «ái ngại» trước những sự thật phũ phàng, sự thật làm cho con người đau đớn. Khi phải đối diện với những sự thật khủng khiếp nhất (tai hoạ bất ngờ, biệt ly, sự chết, v.v.), con người vẫn cảm thấy bất lực, sợ hãi, đau khổ và muốn né tránh. Tuy nhiên, họ chỉ có thể tạm thời né tránh sự thật nghiệt ngã ấy thôi, không thể né tránh mãi được. Bạn biết đấy, có những sự thật làm cho con người được sống viên mãn. Cũng có những sự thật giết chết người ta (Trong trường hợp này, chắc tôi phải «rút lui lặng lẽ» để cho sự thật ấy được «chìm vào quên lãng» thì tốt hơn). Với một suy nghĩ lạc quan, tôi vẫn thấy khi sống thật với chính mình và với đời, mình sẽ sống tự do, liêm chính và không bao giờ hổ thẹn với lương tâm ngay chính của mình.

Khi ngẫu hứng, bạn cũng muốn phát huy trí thông minh hóm hỉnh và thú «chơi chữ» của bạn, để tạo nên những sắc thái mới cho cuộc sống, làm cho cuộc sống sinh động lên? Bạn muốn gửi những lời tán thưởng, chọc ghẹo, thậm chí là khiêu khích, châm biếm thật dễ thương, đến với những người thân để tạo niềm vui, sự ngạc nhiên và «sự thức tỉnh» cho họ? Bạn cứ gói ghém tất cả những ngôn từ thông minh hài hước đó trong «đôi tay khéo léo» của tôi; tôi sẽ đem những thông điệp này đến «khuấy động» cuộc sống của những người bạn đang quan tâm, làm cho cuộc sống ấy tươi trẻ lại với «những hào khí mới.»^[23]

Và trong những cuộc hội họp trang trọng, tôi sẽ «tạo điểm nhấn» thích hợp, để tăng thêm phần «long trọng» cho ngôn từ của bạn trước những người đang hiện diện. Khi ấy, người xung quanh có thể sẽ cảm thấy bạn là người trịnh trọng, oai nghiêm, nhưng xa lạ, và thậm chí «hơi bị màu mè hoa lá cành» đấy.

DẤU NGOẶC ĐƠN - VAI DIỄN PHỤ

Tôi chỉ là kẻ đi «bên cạnh cuộc đời». Tôi chỉ diễn «vai phụ» trong sân khấu cuộc đời của bạn. Khi bạn gặp trắc trở, bối rối trong những nan vấn của cuộc sống, bạn cứ bình tĩnh, tôi sẽ lập tức xuất hiện, để cùng bạn mở ra «một hướng giải quyết khác» cho vấn nạn của bạn (Đây là «sở trường» của tôi mà)^[24]. Bạn biết không, khi tất cả «những cánh cửa chính» của cuộc đời bạn bị khép lại, bạn sẽ cần đến «những cánh cửa sổ» (là tôi đây), để cuộc đời bạn không bị chôn vùi trong bế tắc. Từ đó, bạn vẫn có thể ung dung tiến bước trong tin tưởng, lạc quan, hy vọng. Thế là tôi cũng có lý do để tự hào với vai diễn «phụ» của mình rồi đó (Kể ra thì tôi cũng quan trọng «ra phết» đấy chứ).

Giữa kho tàng tri thức vô tận của nhân loại, bạn muốn trình bày ý kiến riêng của mình một cách tế nhị, khiêm tốn và kín đáo? Tôi sẽ bày cho bạn cách diễn đạt thật khéo léo và tinh xảo^[25], khiến cho người đọc đón nhận bạn với thái độ thật vô tư (Theo tôi, đây là «bí mật  nghề nghiệp» đấy nhé!)

SẼ CÒN NỮA…                                   

Đó là những tâm sự chân tình của «anh chị em dấu câu chúng tôi» gửi đến bạn. Chúng tôi hy vọng sẽ giúp bạn tìm thấy nhiều ý nghĩa cao đẹp trong cuộc sống. Bạn thấy đấy, những phần tử nhỏ bé nhất như chúng tôi, cũng luôn có những điều tâm huyết về quan niệm sống, thế thái nhân tình, lối sống nhân bản, v.v., để chia sẻ với bạn. Sẽ còn rất nhiều phần tử nhỏ bé khác trong cuộc đời này đang muốn ngỏ lời với bạn, để giúp bạn hoàn thiện chính mình và đi trọn hành trình cuộc đời của bạn. Mời bạn tiếp tục lắng nghe và chiêm nghiệm nhé.

Vincent Lương Hồng Phong, O.P.

---

[1] Dấu chấm hoàn tất một câu văn đã đầy đủ ý nghĩa.

[2] Dấu chấm xác định một ý tưởng chắc chắn.

[3] Dấu chấm đôi khi chỉ đứng sau một từ để nhấn mạnh một thông tin quan trọng giả thiết người đọc có thể nhận biết. Vd: Em đến. Niềm vui. Hạnh phúc. (Em đến bên anh. Em chính là niềm vui và hạnh phúc đời anh.)

[4] Dấu chấm kết thúc cuộc đời một con người như là lời chào bình an cuối cùng, để họ giã biệt trần thế với “một ấn tượng” tuyệt vời nhất.

[5] Dấu chấm phẩy và dấu phẩy đặt ở giữa câu để tách biệt các thành phần khác nhau trong câu, để phân biệt giữa thành phần chính với thành phần phụ, thành phần xen vào của câu.

[6] Dấu chấm phẩy dùng để tách những thành phần khác nhau trong câu phức tạp; còn dấu phẩy dùng cho những câu đơn giản hơn.

[7] Dấu chấm phẩy và dấu chấm phẩy dùng để liệt kê những thành tố tương đồng và độc lập trong câu.

[8] Câu hỏi gợi lên sự hiếu kỳ, nhu cầu khám phá cuộc sống vốn huyền nhiệm vô cùng.

[9] Vd: Thật vậy sao?

[10] Câu hỏi biểu lộ sự quan tâm đến nhân tình thế thái.

[11] Vd: [Anh có thấy chìa khoá tôi để đâu không?] – Anh này hỏi lạ, thế trong tay anh đang cầm cái gì đấy?

[12] Vd: Chẳng lẽ tôi chịu bó tay trước thách đố quan trọng này sao? / Mày dám nói những lời xách mé như thế với bố mày hả? / Hắn đã nói rõ hết rồi; mụ ấy còn mè nheo gì nữa?

[13] Vd: Quá đã! / Whaoo! / Hm! / Trời! / Than ôi! / Nguy rồi!

[14] Vd: Cố lên! / Đừng sợ! / Hãy đứng dậy và tiến lên!

[15] Dấu chấm lửng thay thế cho những thành phần không cần thiết (đã được tĩnh lược hay hiểu ngầm) trong câu.

[16] Câu nói bỏ lửng với dấu chấm lửng thể hiện sự bí mật, tâm trạng riêng tư.

[17] Vd: Anh đã… yêu… em.

[18] Vd: Con đã lỗi phạm đến cha mẹ. Con không đáng…

[19] Vd: Tôi nghĩ như thế, chẳng hay…

[20] Vd: Anh muốn cầu hôn với… em gái của em!

[21] Dấu hai chấm khởi đầu cho một phần giới thiệu, thuyết minh, giải thích, hoặc trích dẫn trực tiếp.

[22] Dấu ngoặc kép dùng để đóng khung câu trích dẫn trực tiếp.

[23] Dấu ngoặc kép tạo nên những sắc thái mới lạ và độc đáo cho ý nghĩa của câu. Vd: Như thế mới gọi là “con nhà nòi” chứ.

[24] Dấu ngoặc đơn được dùng một cách linh động để giải thích thêm hoặc minh hoạ cho ý nghĩa của câu.

[25] Dấu ngoặc đơn cũng chứa đựng ý kiến riêng của người viết.